Terugblik hybride bijeenkomst Samen voor de Jeugd | Stevige lokale teams

Op 11 maart 2026 was de eerste hybride bijeenkomst van Samen voor de jeugd: onderwijs en zorg in dialoog. Het thema van deze bijeenkomst was stevige lokale teams. In deze terugblik is een verslag van de bijeenkomst te vinden. Onderaan de pagina is het webinar terug te kijken.

In de Hervormingsagenda Jeugd is afgesproken dat gemeenten stevige lokale teams vormen die zelf (jeugd)hulp kunnen bieden. Deze teams zijn zichtbaar aanwezig op belangrijke plekken in de leefwereld van kinderen, jongeren en gezinnen, zoals scholen en kinderopvang. In de ontwikkeling naar inclusief onderwijs wordt ook de meerwaarde van verbinding met onder andere de lokale teams benadrukt. Samenwerking tussen de stevige lokale teams, onderwijs en kinderopvang is essentieel om de pedagogische basis te versterken en een inclusieve en stimulerende leeromgeving te creëren. Maar hoe kunnen gemeenten, scholen en maatschappelijke partners zo verbinden dat samenwerken eenvoudiger en flexibeler wordt?

Amersfoort richt zich sinds een aantal jaar op integraal werken (0-100 jaar) en een stevige verbinding met het lokale voorveld en maatschappelijke partners. Ook heeft de gemeente de inzet van jeugdhulpprofessionals – onder andere in het onderwijs – versimpeld en geflexibiliseerd. Tijdens de bijeenkomst verkenden we hoe de stevige lokale teams in Amersfoort georganiseerd zijn, wat het van de samenwerking met het onderwijs en andere partners vraagt en welke randvoorwaarden en context nodig zijn voor de professionals.

 

Gespreksdeelnemers

• Hosts | Marleen van Berkum (Overkoepelend Netwerk Samenwerkingsverbanden (ONSwv)) en Fedor Heida (Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG))
• Nadya Aboyaakoub-Akkouh (wethouder Amersfoort)
• Bert Roes (VNG)
• Karin van der Veen (gemeente Amersfoort)
• Maxime Goossens (Indebuurt033)
• Bert Jalving (Meerkring)
• Nathalie Beijering (swv de Eem)
• Manja Schmidt (Meerkring)
• Heleen van der Wal (Ska Kinderopvang)
• Linda Veldman (ABC Amersfoort)
• Liesbeth Meuwissen (GGD)
• Martina Acharrat (’t Hooghe Land)
• Sabrina Scharrenburg (wijkteam Amersfoort)

 

Eerste hybride bijeenkomst van Samen voor de Jeugd

Deze bijeenkomst was de eerste in de reeks in hybride vorm. Dat betekent dat er een live tafelgesprek was dat online was te volgen, zoals altijd. En deze keer was er ook publiek aanwezig tijdens de uitzending. Tijdens de gesprekken kwamen er vragen vanuit de chat en vanuit de zaal. Na afloop kon het gesprek nog doorgaan tussen het publiek en de gastsprekers onder genot van een lunch.

 

Inleiding op stevige lokale teams

We startten het webinar met een (theoretische) inleiding van Bert Roes (VNG) over de beweging naar stevige lokale teams. Vanuit de Hervormingsagenda Jeugd zijn er een aantal doelen vastgesteld:

• Verstevigen pedagogische basis en lokale sociaalmaatschappelijk ecosysteem als (beter) alternatief voor op het individu gericht, specialistisch aanbod.
• Lokale teams als nabije, betrouwbare en beschikbare partner en basishulp.

‘Stevige lokale teams’ is dus meer een werkwijze dan een specifieke verschijningsvorm. De kern is dat op lokaal niveau vormen gevonden worden die passen bij die context, om door te ontwikkelen naar de gezamenlijke opgave: versterken van de pedagogische basis. Nabijheid – ofwel het aanwezig zijn op plekken waar kinderen en gezinnen toch al komen – is daarin het vertrekpunt. Andere belangrijke kernbegrippen zijn wederkerigheid in de samenwerking tussen bijvoorbeeld onderwijs, zorg, ouders en vroegsignalering waardoor er eerder contact is en ondersteuning geboden kan worden.

Vervolgens lichtte Nadya Aboyaakoub-Akkouh (wethouder Amersfoort) toe welke werkwijzen in Amersfoort al ontwikkeld zijn en hoe de elementen van stevige lokale teams daarin terugkomen. Dat deed ze aan de hand van onderstaande praatplaat. De overtuiging van de wethouder is dat als je vanuit een gemeenschappelijke visie werkt iedereen aandeelhouder in ontwikkelkansen voor kinderen is, meetelt en meedoet.

 

Praktijkvoorbeeld 1. Sociaal werker op school (12-)

Tijdens het eerste praktijkvoorbeeld deelden Karin van der Veen (gemeente Amersfoort), Maxime Goossens (Indebuurt033) en Bert Jalving (Meerkring) hun ervaringen over de sociaal werker op school. Op verschillende basisscholen in Amersfoort is een sociaal werker onderdeel van het schoolteam. De sociaal werker vormt een laagdrempelig aanspreekpunt voor ouders, organiseert themabijeenkomsten, wijst de weg naar bestaand aanbod en activiteiten in de wijk, en werkt samen met de leerkrachten op school. Zo is de sociaal werker toegankelijk voor iedereen: de kracht zit in de vanzelfsprekendheid en verbindende insteek van de rol. De gemeente heeft gemerkt dat het helpt om klein te beginnen met een werkwijze als deze, en te ontwikkelen waar de vraag en energie is. Om van daaruit met geleerde lessen op zak verder uit te breiden. Inmiddels werkt deze brugfunctie op 14 basisscholen.

 

Praktijkvoorbeeld 2. Integraal Wijk en Onderwijs Overleg (12-)

In dit blok gingen we dieper in op het integraal wijk en onderwijs overleg (IWOO) samen met Nathalie Beijering (swv de Eem), Manja Schmidt (Meerkring), Heleen van der Wal (Ska Kinderopvang) en Linda Veldman (ABC Amersfoort). Integraal overleg- en werkbijeenkomsten zijn structureel in alle wijken van Amersfoort en in regio swv de Eem. Alle actieve wijkpartners komen twee keer per jaar samen om elkaar te inspireren en te kijken wat er speelt en wat de samenwerkingsmogelijkheden in de wijk zijn. Bij IWOO is het uitgangspunt een kansrijke start en het realiseren van een doorgaande ontwikkeling en thuisnabij onderwijs voor alle kinderen in de wijk. Hiervoor wordt er interprofessioneel samengewerkt vanuit partnerschap tussen onderwijs, opvang, voorschool, ondersteuning en (preventieve) zorg.

Welke opbrengsten zien Nathalie, Manja, Heleen en Linda van deze IWOOs? Allereerst een beweging naar preventie: een stevig netwerk in de wijk zorgt voor kortere lijnen, sneller schakelen, het vroegtijdig verkrijgen van inzichten in de ontwikkeling van kinderen en een vroegtijdige inzet van passende ondersteuning. Ten tweede merken ze een beweging naar inclusie: samen leren en ontwikkelen zorgt voor een stevige pedagogische basis en kansrijke start in het basisonderwijs, zowel op wijk- als op stedelijk niveau.

 

Praktijkvoorbeeld 3. AOJ-teams (12+)

Tijdens het laatste praktijkvoorbeeld schoven Liesbeth Meuwissen (GGD), Martina Acharrat (’t Hooghe Land) en Sabrina Scharrenburg (wijkteam Amersfoort) aan om de aansluiting onderwijs en jeugdhulp teams (AOJ-teams) in het voortgezet onderwijs te bespreken. Een aantal zaken werken net iets anders in het vo, waar leerlingen vaak niet uit de wijk komen. Martina vertelde hoe gestructureerd en breed er vanuit school met leerlingen en ouders gekeken wordt naar ontwikkelmogelijkheden en sociale binding, ook met partners in sport, cultuur en jongerenwerk. Als er meer steun nodig is, dan wordt op basis van gedeelde verantwoordelijkheid samengewerkt met de brugfunctionaris van het wijkteam en met de jeugdgezondheidszorg. De brugfunctionaris kan zelf ook beschikkingsvrij ondersteuning bieden, altijd in afstemming met de leerlingen en meestal ook ouders – mede afhankelijk van de leeftijd van de leerling en diens vragen en wensen. Sabrina en Liesbeth illustreerden deze werkwijze met voorbeelden.

 

Vragen

Tijdens het webinar op 30 oktober zijn er veel waardevolle vragen gesteld via de chat. In samenwerking met de gastsprekers van het webinar proberen we deze vragen te beantwoorden, dit volgt binnenkort.

 

Meer informatie

• Lees meer over stevige lokale teams in de Ondersteuningslijn van de VNG.
• Bekijk het convenant Stevige lokale teams (vng.nl).
• Lees het onderzoeksrapport “Impactevaluatie social worker in de school” waar in praktijkvoorbeeld 1 over gesproken werd.
• Bekijk de Hervormingsagenda Jeugd 2023 – 2028 (rijksoverheid.nl).
• In het webinar ‘Ruimte in Regels’ komen vanaf minuut 55 onder andere de Amersfoortse AOJ-teams aan bod.
• Bekijk de website van Associatie wijkteam.
• Bekijk het document “De opdracht van een lokaal team” (associatievewijkteams.nl).