Terugblik werkbezoek inclusie | Stichting Bram: SNS-klas in vo

Op 9 juni 2026 vond een inspirerend werkbezoek plaats aan Stichting Bram en vmbo Focus in Barendrecht. Tijdens het bezoek kregen deelnemers een inkijk in de manier waarop zij inclusief onderwijs vormgeven voor kinderen en jongeren met een complexe ondersteuningsbehoefte binnen een doorlopende lijn van primair naar voortgezet onderwijs. 

 

Visie en context

Stichting Bram is een inclusieve onderwijs-zorgorganisatie waarin kinderen en jongeren met een complexe ondersteuningsbehoefte een passende plek vinden binnen het reguliere onderwijslandschap. Vanuit de overtuiging dat ieder kind recht heeft op ontwikkeling, verbinding en perspectief, werkt de organisatie samen met het reguliere onderwijs in zowel het primair als het voortgezet onderwijs. 

Daarbij staat één belangrijke gedachte centraal: Wij vragen niet of leerlingen in het systeem passen. Wij vragen wat nodig is om de omgeving passend te maken.

 

Inclusie in de praktijk

Om die visie te realiseren, werken onderwijsprofessionals, zorgbegeleiders en ouders dagelijks samen aan een passende leer- en ontwikkelroute rondom het kind. Daarbij is aandacht voor het pedagogisch klimaat, de didactische ontwikkeling en het sociaal-emotioneel welbevinden van leerlingen. De gedachte hierachter is dat wanneer kinderen met en zonder een beperking dagelijks bij elkaar zijn op een school in hun eigen woonomgeving, de kinderen samen kunnen opgroeien en de vervreemding van kinderen met een beperking minder wordt.  

Tijdens het werkbezoek zagen deelnemers hoe dit er in de praktijk uitziet: kleinschalig groepsonderwijs, geïntegreerde begeleiding en samenwerking met leerlingen van de Focus Beroepsacademie.   

 

Een doorlopende leerlijn van po naar vo

Na twee klassen in het primair onderwijs heeft Stichting Bram inmiddels ook een klas in het voortgezet onderwijs gerealiseerd ‘De Ontdekkers’, in samenwerking met de Focus Beroepsacademie. Deze kleine klas bestaat uit zeven leerlingen die geen standaard diplomaroute volgen, maar wel beschikken over expliciete onderwijs- en ontwikkeldoelen die zijn vastgelegd in een ontwikkelingsperspectief (OPP). 

Binnen de klas werken bevoegde leerkrachten, onderwijsassistenten, zorgmedewerkers en orthopedagogische ondersteuning nauw samen. Waar mogelijk maken de leerlingen van ‘De Ontdekkers’ verbinding met reguliere vmbo-leerlingen van de Focus Beroepsacademie, bijvoorbeeld tijdens praktijkactiviteiten en ook door alleen al in dezelfde schoolomgeving te zijn. Zo wordt gewerkt aan ontwikkeling, participatie en verbinding met leeftijdsgenoten. 

 

 

Wat nemen we mee?

Het werkbezoek bood waardevolle inzichten voor iedereen die werkt aan inclusief onderwijs. Enkele tips: 

• Durf klein te beginnen: wacht niet op het perfecte systeem, maar start met heldere kaders. 

• Maak rollen expliciet: zorg dat onderwijs, zorg, ouders, bestuur en samenwerkingsverband weten wat zij dragen. 

• Ontwerp de overgang: de stap van po naar vo vraagt om een eigen fasering, overdracht en ontwikkelroute. 

• Borg kwaliteit: niet alleen pionieren, maar ook vastleggen, evalueren en verbeteren. 

• Deel dilemma’s: inclusie groeit door eerlijke uitwisseling, niet alleen door succesverhalen. 

 

Het werkbezoek liet zien hoe Stichting Bram en vmbo Focus bouwen aan een inclusieve leeromgeving voor leerlingen met een complexe ondersteuningsbehoefte. Door onderwijs en zorg integraal te organiseren in het reguliere onderwijs, en steeds uit te gaan van wat een leerling nodig heeft, ontstaat ruimte voor ontwikkeling, participatie en perspectief. 

 

Reacties van de deelnemers