Terugblik | Bijeenkomst samenwerking vo-vso

Op dinsdag 4 november 2025 kwamen professionals uit regulier en speciaal voortgezet onderwijs bijeen om samen te werken aan een inclusieve aanpak voor leerlingen. Christy Tenback en Jolande Stoffers (RENN4) namen de deelnemers mee in theorie en praktijk over samenwerking tussen het vo en vso, met als doel concrete handvatten en inspiratie mee te geven voor de eigen schoolpraktijk.

De index voor inclusie

De bijeenkomst startte met een korte toelichting op de Index voor inclusie. Christy Tenback lichte toe dat deze index een hulpmiddel is voor scholen om inclusief onderwijs te ontwikkelen. Het biedt een kader om systematisch te reflecteren op beleid, praktijk en cultuur, met als doel dat alle leerlingen — ongeacht achtergrond of ondersteuningsbehoefte — zich welkom, gewaardeerd en betrokken voelen. Deze index kan ook goed toegepast worden op de samenwerking tussen vo en vso. Daarom was de middag ingedeeld aan de hand van de drie dimensies van de index: inclusief beleid ontwikkelen, inclusieve praktijken realiseren en een inclusieve cultuur creëren. Christy legde de basis van elke dimensie toe en vervolgens nam Jolande Stoffers de deelnemers bij elk onderdeel mee in haar ervaringen uit de praktijk in de samenwerking tussen vo en vso.

Bij inclusief beleid draait het om het vormgeven van structuren en afspraken zodat alle leerlingen gelijke kansen krijgen en effectief kunnen participeren. Jolande liet zien hoe dit in de praktijk wordt toegepast in verschillende vormen van samenwerking, waarbij ze vooral toelichtte hoe de trajectklas eruitziet waar zij bij betrokken is. Deze trajectklas biedt leerlingen een duidelijke route naar regulier onderwijs of vervolgopleidingen, waarbij rekening wordt gehouden met hun mogelijkheden, motivatie en eerdere ervaringen.

De dimensie inclusieve praktijk richt zich op het dagelijks handelen in de klas en school. Jolande gaf voorbeelden van hoe programma’s zo worden ingericht dat ze aansluiten bij de verschillende behoeften van leerlingen. Ook lichte ze toe wat belangrijke kenmerken zijn voor leerlingen die van het vso naar het vo gaan, bijvoorbeeld een bepaalde mate van zelfstandigheid en het aankunnen van wisselingen. Jolande liet ook nog wat voorbeelden zien van wat de impact van een trajectklas of andere vorm van samenwerking tussen VO en VSO kan zijn op leerlingen.

Een inclusieve cultuur draait om een gevoel van gemeenschap, veiligheid en respect. Jolande illustreerde dit vanuit haar praktijk door te laten zien hoe houding, taalgebruik en gedeelde visie het verschil maken in de samenwerking tussen vo en vso. Zo speelt de manier waarop leerlingen met ondersteuningsbehoefte besproken worden een belangrijke rol, net als het creëren van gelijkwaardigheid en het breed gedragen zijn van de visie op inclusief onderwijs. Kleine elementen, zoals inclusieve taal en communicatie richting ouders, zijn hierin cruciaal.

In gesprek met elkaar

Ze bespraken welke inzichten ze herkenden in hun eigen situatie, welke kansen er liggen om samenwerking tussen vo en vso te verbeteren en hoe ze ideeën concreet kunnen toepassen op hun school. Dit leverde niet alleen nieuwe inzichten op, maar bood vooral ruimte voor het uitwisselen van ervaringen en uitdagingen. De gesprekken, gecombineerd met de theorie en praktijkvoorbeelden van Christy en Jolande, helpen scholen om samenwerking tussen regulier en speciaal onderwijs structureel te versterken, met als doel dat iedere leerling de beste kansen krijgt.

Afsluiting en vervolg

De bijeenkomst werd afgesloten met een laatste ophaalsessie rondom de verschillende vormen van samenwerking tussen vo en vso. Vanuit deze bijeenkomst wordt namelijk een inspiratiedocument ontwikkeld waarin de diverse vormen overzichtelijk worden weergegeven. Dit document, dat voortkomt uit de behoefte aan inspiratie en overzicht, is bijna klaar en zal binnenkort worden gepubliceerd.