Terugblik webinar Samen voor de Jeugd | Domeinoverstijgend samenwerken
De pedagogische basis wordt versterkt wanneer kinderopvang, onderwijs, jeugdwelzijn, jongerenwerk, gemeenten en gezinnen effectief samenwerken. Hoe pak je zo'n domeinoverstijgende samenwerking aan? We verkenden hoe dit er in de praktijk uitziet en welke werkzame elementen daarbij helpen. De Samenwerkingsgids vormde hierbij het vertrekpunt. De gids is opgebouwd als een reisgids die je in negen stappen meeneemt langs praktijkvoorbeelden, regelgeving, handreikingen en reflectietools die kunnen helpen om de samenwerking rond jeugd en gezin te versterken. Tijdens het webinar zoomden we in op een paar van deze stappen.


Gespreksdeelnemers
- Hosts | Marleen van Berkum (Overkoepelend Netwerk Samenwerkingsverbanden (ONSwv)) en Fedor Heida (Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG))
- Ellen Monteban (Innovatie nul13, co-auteur Samenwerkingsgids)
- Dr. Leonie le Sage (lector professionele identiteit Hogeschool Rotterdam)
- Gertrude Abbring (ABC Amersfoort)
- Gijs de Louw (directeur jongerenwerk Compass Maashorst)
- Véronique van Veldhoven (beleidsadviseur passend & inclusief onderwijs Udens College)
Inleiding op de Samenwerkingsgids: een stevige pedagogische basis
Een belangrijk begrip tijdens de gesprekken is de 'pedagogische basis'. De term wordt veel gebruikt en daarom is een gemeenschappelijk begrip van belang. Wat we bedoelen met de pedagogische basis is dat het gaat om de omgeving, alles rondom het kind/de leerling. Gespreksleiders Marleen van Berkum en Fedor Heida bespraken de kern en noodzaak van samenwerking met Ellen Monteban, co-auteur van de Samenwerkingsgids. Opvallend is dat tijdens het schrijfproces bleek dat de werkzame elementen voor de doelgroepen 12- en 12+ sterk overeenkomen. Het startpunt is: leer elkaar kennen (zowel in de praktijk, als op beleids- en bestuurlijk niveau) en respecteer elkaars expertise. Maar dat is niet zo eenvoudig als het klinkt. De Samenwerkingsgids helpt je bij het uitwerken van de visie van het samenwerken. Je vindt er allerlei praktische stappen, tips en praktijkvoorbeelden. Naast de onderwijs omgeving, komen ook de digitale omgeving, waar jongeren veel mee in aanraking komen, en de informele steun (sportclubs, gezinnen, etc.) in de gids aan de orde.
Het systeem is gekokerd. Maar je kan het niet alleen, je moet het samen doen.
Inzichten uit de praktijk
Tijdens de eerste gespreksronde deelden Leonie le Sage (Hogeschool Rotterdam) en Gertrude Abbring (ABC Amersfoort) hun ervaringen met borging van samenwerking. ABC Amersfoort is een samenwerkingsverband van organisaties die werken aan ontwikkelkansen voor alle kinderen van 0-12 jaar in Amersfoort door middel van wijkgerichte activiteiten. ABC doet wat nodig is voor de kinderen en dat vraagt continue doorontwikkeling. Zoveel mogelijk tijd gaat naar ‘doen’, er is veel onderling vertrouwen en ABC is al jaren ingebed als kerntaak van betrokken partners: allemaal elementen die bijdragen aan borging van samenwerking.
Juist de uitdagingen zorgen ook dat de energie erin blijft.
Leonie benadrukte dat je moeite moet doen om elkaar te begrijpen en leren kennen. Naast het kennen van elkaars taal en rol (professioneel niveau) en commitment en beslissingsbevoegdheid op de juiste plekken (bestuurlijk niveau), is het relationele niveau van samenwerking van essentieel belang. Een tip die naar voren kwam in haar onderzoek is het organiseren van speeddates om elkaar te leren kennen: zo ontstaat er in relatief weinig tijd toch contact en verbinding.
Samenwerking vraagt onderhoud.
In de tweede ronde vertelden Gijs de Louw (Compass Jongerenwerk) en Véronique van Veldhoven (Udens College) hoe zij de werelden van jongerenwerk en onderwijs hebben samengebracht. Door regelmatig samen af te stemmen, te reflecteren, datagestuurd te werken en samen aan tafel te zitten bij de gemeente om mee te denken over beleid, is er een stevige samenwerking ontstaan op alle niveaus. Hierbij bleek lef een kernwoord: ook al zijn de randvoorwaarden misschien nog niet helemaal rond – toch gaan we alvast samen een begin maken.
Het blijft ook gewoon rauw; samenwerken.
Alleen ga je sneller, samen kom je verder. Dat hebben we echt ervaren. Als je het samen doet, gebeuren er mooie dingen.
Er kan heel veel, ook binnen de AVG. Zorg wel dat het goed op papier staat, maar laat je niet tegenhouden voor samenwerking door de AVG, daar is 'ie niet voor gemaakt.
Samenwerking is nooit af
De belangrijkste boodschap van het webinar was: domeinoverstijgend samenwerken gaat nooit vanzelf. Het vraagt om voortdurende investering op verschillende niveaus en het durven nemen van initiatief. Niet alleen successen en mooie voorbeelden, maar juist ook de voortdurende uitdagingen maken het proces levend.
Benieuwd naar meer? Kijk het webinar hieronder terug.
Meer informatie
- Bekijk de Samenwerkingsgids: een stevige pedagogische basis (VNG)
- Bekijk een filmpje over de pedagogische basis
- Bekijk het modelconvenant ‘privacy samenwerking onderwijs-gemeenten-jeugdhulp)
- Bekijk Succesfactoren voor een goede samenwerking tussen regulier en gespecialiseerd onderwijs
- Meer lezen over samenwerking tussen scholen en over samenwerking regulier en gespecialiseerd onderwijs
- Meer lezen over samenwerking onderwijs en zorg en over samenwerking onderwijs en opvang
Dit webinar is een samenwerking tussen Overkoepelend Netwerk Samenwerkingsverbanden (ONSwv), Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), Nederlands Jeugdinstituut (NJi), Netwerk Met Andere Ogen (MAO) en Steunpunt Passend Onderwijs (SPO). Dit organiseren we onder de noemer “Samen voor de Jeugd: onderwijs en zorg in dialoog”. Meer over deze bijeenkomsten vind je hier: Samen voor de Jeugd: onderwijs en zorg in dialoog.