Banner

Een onderwijs-zorgarrangement combineert integraal jeugdhulp, zorg en onderwijs
als een passende maatwerkoplossing. Bij onderwijs-zorgarrangementen gaat het specifiek om
kinderen/jongeren met ondersteuningsbehoeften op meerdere leefgebieden. Door een combinatie
van onderwijs, jeugdhulp en/of zorg wordt hen een passend ondersteunings-arrangement geboden. Binnen een onderwijs-zorgarrangement is de ontwikkeling van het kind het uitgangspunt.

Op de site van het NJI staat bij het kennisdossier onderwijszorgarrangementen uitgebreide informatie over onderwijs-zorgarrangementen, waaronder een stappenplan voor het opstarten van een onderwijszorg-arrangement, relevante wet- en regelgeving en praktijkvoorbeelden.

Recente ontwikkelingen

In de derde Kamerbief over onderwijs en zorg kondigen de minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media en staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport maatregelen aan om meer ruimte te bieden voor maatwerk in onderwijs-zorgarrangementen. In dat geval gaat het specifiek om onderwijs-zorgarrangementen voor kinderen/ jongeren die momenteel onvoldoende bediend kunnen worden binnen de huidige kaders.

De maatregelen die zijn aangekondigd in de Kamerbrief zijn onderverdeeld in korte, middellange en lange termijn. De beleidsoplossingen volgen elkaar volgtijdelijk op en zijn in samenhang met elkaar. Het einddoel is een onderwijs-zorgcontinuüm, waarbinnen kinderen met een complexe ondersteuningsbehoefte onderwijs én zorg krijgen op een plek waar zij zich kunnen ontwikkelen. Het liefst in het onderwijs en waar dit niet kan op een zorglocatie.

Maatregel 1. Communicatie over huidige maatwerkmogelijkheden

De ministeries van OCW en VWS geven aan dat betrokkenen niet altijd goed weten welke mogelijkheden er binnen de bestaande wet- en regelgeving zijn voor maatwerk. De ministeries zetten – naast bredere communicatie over maatwerk – in op een praktische handreiking over hoe te komen tot kwalitatief goede onderwijs-zorgarrangementen. De handreiking wordt opgesteld door het Nederlands Jeugdinstituut (NJi). Ook gaat de Inspectie van het Onderwijs scholen informeren over de mogelijkheden die de Beleidsregel inzake het instemmen met afwijking onderwijstijd al biedt. De beleidsregel roept namelijk veel vragen op. Meer helderheid over de ruimte die de beleidsregel biedt, kan bijdragen aan meer én beter maatwerk voor deze leerlingen.

Maatregel 2. Begeleiding van proeftuinen

Over de combinatie van onderwijs en zorg bestaan veel vragen. Wat mag wel en wat niet, welke ruimte bieden de wetten en hoe zit het met financiering? Ondertussen ontstaan in de praktijk steeds meer onderwijszorgarrangementen in veel verschillende varianten. De ministeries OCW en VWS zijn gestart met 15 onderwijszorgarrangementen als proeftuin, waarin de ruimte in de huidige wet- en regelgeving optimaal wordt benut. Met de input uit de proeftuinen wordt een experiment ingericht waarin meer ruimte in wet- en regelgeving wordt gecreëerd.

De proeftuinen lopen tot juni 2022 en worden begeleid door adviesbureau BMC. De 15 onderwijszorg-initiatieven zijn geselecteerd uit ruim 60 aanmeldingen en vormen samen een evenwichtige verdeling tussen de verschillende soorten initiatieven, doelgroepen, landelijke spreiding en spreiding over de samenwerkingsverbanden passend onderwijs. Met de proeftuinen zoekt de overheid samen met onderwijszorginitiatieven naar maatwerkoplossingen. Die ontbreken nog in bepaalde situaties waarbij kinderen extra ondersteuning nodig hebben in de combinatie zorg en onderwijs. Het doel is met de uitkomsten bijvoorbeeld het aanbod, de financieringsvormen en wet- en regelgeving te verbeteren.

Zie voor meer informatie over de proeftuinen deze pagina.

Maatregel 3. Het inrichten van een experiment

Het experiment moet uitwijzen wat er gebeurt als bepaalde wet- en regelgeving niet van toepassing is. Het experiment moet onder andere duidelijk maken wat het oplevert om een klein deel van het ondersteuningsbudget van samenwerkingsverbanden flexibeler in te zetten dan nu mogelijk is. Dan kan bijvoorbeeld het ondersteuningsbudget van samenwerkingsverbanden op een zorglocatie worden ingezet en kunnen het onderwijs- en zorgbudget beter worden gecombineerd.

Het doel van het experiment is om een onderwijszorgcontinuüm vorm te geven, waarbinnen
leerlingen onderwijs en zorg krijgen die aansluit op hun behoeften, op een plek waar zij zich veilig
voelen en kunnen ontwikkelen. In het experiment mag daarom worden afgeweken van wet- en
regelgeving die belemmerend blijkt te zijn in de proeftuinen. De opbrengsten van de proeftuinen zijn daarom van groot belang voor de inrichting van het experiment. Om het experiment juridisch in te regelen moet precies worden aangegeven van welke artikelen moet worden afgeweken. Aan de hand van deze informatie zal vervolgens het experiment worden uitgeschreven.

Het juridisch inregelen kost tijd. De planning is om het experiment uiterlijk te laten starten in
schooljaar 2023-2024, of zoveel eerder als mogelijk. Het experiment wordt voortdurend gevolgd en de opbrengsten worden gebruikt voor het wijzigen van wet- en regelgeving.

Deze informatie is getoetst door het ministerie van OCW en de Inspectie van het Onderwijs. Januari 2021